Z



Zasada partnerstwa
Reguluje działanie Funduszy Strukturalnych Unii. Nakłada obowiązek jak najściślejszej współpracy pomiędzy Komisją Europejską a odpowiednimi władzami szczebla krajowego, regionalnego i lokalnego, uczestniczącymi w przygotowaniu i realizacji działań w ramach Funduszy.

Zasada programowa
Reguluje działanie Funduszy Strukturalnych Unii. Nakłada obowiązek podejmowania decyzji na podstawie wieloletnich programów rozwoju i innych dokumentów planistycznych, obejmujących wszystkie informacje niezbędne dla sprawnego i efektywnego osiągania zamierzonych celów.

Zasada subsydiarności
Zasada Pomocniczości - oznacza, że zorganizowani w różnych układach obywatele rządzą swoimi sprawami w granicach praw, a państwo podejmuje tylko te działania, których sami obywatele wykonać nie potrafią i nie mogą. Zasada pomocniczości wymaga znalezienia równowagi między możliwie nieskrępowaną aktywnością obywatelską a interwencją państwa (dla "wspólnego dobra'), Wprowadzona w życie Traktatem z Maastricht pod naciskiem regionów obawiających się nadmiernego wzrostu wpływów i władzy instytucji Unii, zwłaszcza Komisji Europejskiej. Zasada ta ogranicza pole działania Unii. Głosi, że w dziedzinach, które nie są w jej wyłącznej kompetencji (tj. nie są traktatowo zastrzeżone dla Unii), Unia będzie podejmować działania tylko wtedy, jeśli cele zamierzonych działań nie mogą być zrealizowane w wystarczającym stopniu na szczeblu państw członkowskich i dlatego ze względu na ich zakres lub ich skutki lepiej osiągnięte zostaną na szczeblu Unii.

Zasady funduszy strukturalnych
Normy przyjęte przez Komisję Europejską w 1989r. regulujące działanie Funduszy Strukturalnych. Określono cztery podstawowe zasady' zasada koncentracji, zasada programowania, zasada partnerstwa, zasada dodatkowości - Zasada Subsydiarności (Pomocniczości), Fundusze Strukturalne. Zespół Zadaniowy ds. Rozwoju Regionalnego w Polsce Task Force - wspólna inicjatywa Rządu RP i Komisji Europejskiej. Zespół działał w okresie wrzesień 1995 - lipiec 1996 i przygotował szereg opracowań cząstkowych (grup roboczych), raport diagnostyczny oraz raport końcowy ("Zarys Strategii Rozwoju Regionalnego w Polsce}, zawierający szereg rekomendacji dla rządu RP - Zespół Zadaniowy ds. Polityki Strukturalnej w Polsce.

Zgromadzenie Regionów Europy
Powstała w 1985r. organizacja zrzeszająca reprezentantów przeszło 200 regionów europejskich (nie tylko Unii). Główne cele to umocnienie politycznej reprezentacji regionów we władzach instytucji europejskich i rozwój współpracy międzyregionalnej.

Zrównoważony rozwój regionalny
Sustainable Development - tradycyjny cel polityki regionalnej państwa w Polsce i w wielu krajach europejskich; istotą tej polityki miało być przeciwdziałanie zróżnicowaniom międzyregionalnym uznawanym za nadmierne bądź nieuzasadnione. W praktyce oznaczało to dążenie do równoważenia rozwoju regionów i stawianie sobie za cel optymalizację wykorzystania przestrzeni i innych zasobów kraju.

Zasada subsydiarności (subsydiarity principle)
subsydiarność to pojęcie oznaczające, że zbiorowości większe, bardziej zorganizowane, powinny interweniować w danej sprawie jedynie wówczas, gdy ich działania będą dużo skuteczniejsze niż działania zbiorowości mniejszych, gorzej zorganizowanych. Zasada ta na szczeblu międzynarodowym oznacza, że Unia Europejska będzie działała w zakresie, który nie należy do jej bezpośrednich kompetencji, tylko w wypadku gdy konkretne działania i cele nie mogą być wystarczająco dobrze zrealizowane i osiągnięte przez państwa członkowskie osobno, a interwencja Wspólnot będzie zapewniała większą skuteczność i lepsze wyniki. Zasada subsydiarności gwarantuje więc zapobieganie nadmiernej interwencji Wspólnoty w sprawy danych krajów członkowskich. Dzięki tej zasadzie Wspólnota rozwija także działalność władz lokalnych i samorządowych państw członkowskich i euroregionów.